Theory
વાંચ્યું ખરું, સમજાયું નહીં એ passage
Exam hall. Cyber security વિશેનું comprehension passage. તમે દરેક શબ્દ વાંચ્યો, 2 વાર. પછી સવાલ 2 પૂછે છે: "લેખક passwords ને 'the weakest link' કેમ કહે છે?"
...અને તમને ભાન થાય છે કે passage ક્યાંય કહેતું જ નથી કે કેમ. એ ઈશારો કરે છે. સૂચવે છે. 2 ફકરા જોડવાની અપેક્ષા રાખે છે.
આ છે comprehension: વાંચનનું એ સ્તર, જે શબ્દ-ઓળખ પતે ત્યાંથી શરૂ થાય છે.
Theory
અવાજ સાંભળવો વિરુદ્ધ ગીત સમજવું
અજાણી ભાષાનું ગીત કોઈ પણ સાંભળી શકે: અવાજ પહોંચે છે, કંઈ ઊતરતું નથી. ભાષા આવડે તો શબ્દો સમજાય. અને CONTEXT ખબર હોય તો ગીત ખરેખર શેના વિશે છે એ અનુભવાય. વાંચન પણ આ જ સ્તરોમાં ચાલે છે: શબ્દો ઉકેલવા, અર્થ કાઢવો, લેખકનો હેતુ પારખવો. Comprehension એટલે સ્તર 2 અને 3.
Theory
સવાલોના 4 પ્રકાર
દરેક comprehension સવાલ કોઈ એક કુટુંબનો છે, અને દરેક કુટુંબની પોતાની રમત છે:
- Literal: જવાબ text માં જ બેઠો છે (કોણ, શું, ક્યારે, ક્યાં): શોધો અને પોતાના શબ્દોમાં કહો
- Inferential: જવાબ સૂચવાયેલો છે: વાક્યો વચ્ચેની કડીઓ જોડો
- Vocabulary: શબ્દનો અર્થ અહીં, આ સંદર્ભમાં શું છે, dictionary માં નહીં
- Critical/evaluative: લેખકની દલીલ પર તમારો ચુકાદો, passage ના ટેકે
કુટુંબ ખોટું ઓળખો એટલે તમે ખોટી રમત રમો છો.
Quiz
Passage કહે છે: "એણે પાંચમી વાર ઘડિયાળ જોઈ અને દરવાજા તરફ નજર કરી." સવાલ પૂછે છે કે પાત્રને શું લાગી રહ્યું છે. આ કયો પ્રકાર છે, અને જવાબ શું?
- Literal; passage કહે છે કે એ nervous છે
- Inferential; વર્તન અધીરાઈ કે ચિંતા સૂચવે છે
- Vocabulary; 'નજર કરી' નો અર્થ પુછાય છે
- Critical; પાત્ર વિશે તમારો અભિપ્રાય પુછાય છે
Show the answer
Inferential; વર્તન અધીરાઈ કે ચિંતા સૂચવે છે
કોઈ વાક્ય લાગણી કહેતું નથી, પણ વારંવાર ઘડિયાળ જોવી અને દરવાજો તાકવો એ અધીરાઈથી રાહ જોવાનું સૂચવે છે: તમે લીટીઓ વચ્ચે વાંચ્યું, અને આ જ inferential ની વ્યાખ્યા છે. જે students ફક્ત લખેલા શબ્દો જ શોધે છે એ આવા સવાલ ખાલી છોડી દે છે, એમ માનીને કે "passage માં નથી". છે જ, બસ શબ્દશः નથી.
Theory
Passage પર હુમલાની રીત
Exam માટે વારંવાર વાપરી શકાય એવી routine:
1. Preview: શીર્ષક અને દરેક ફકરાની પહેલી લીટી, 20 સેકન્ડ
2. સ્થિર ગતિએ વાંચો, ફકરા દીઠ મુખ્ય વિચાર mark કરતા જાઓ
3. બધા સવાલ વાંચો, દરેક ખરેખર શું પૂછે છે એ નોંધો
4. દરેક સવાલ માટે passage ના જે-તે ભાગમાં પાછા જાઓ, યાદદાસ્ત પરથી ક્યારેય જવાબ ન લખો
5. પોતાના શબ્દોમાં જવાબ આપો, સવાલના શબ્દ પ્રમાણે: "શા માટે" નો જવાબ કારણ, "કેવી રીતે" નો જવાબ રીત
(Passage પહેલાં સવાલો વાંચવાની રીત પણ ચાલે છે; એક ક્રમ પસંદ કરો અને એની practice કરો.)
Think first
સવાલ પૂછે છે: "કંપનીએ પોતાનું નુકસાન કેવી રીતે (HOW) ઘટાડ્યું?" એક student જવાબ લખે છે: "કારણ કે નુકસાન એની આબરૂ બગાડી રહ્યું હતું."
વિગત passage માંથી જ છે, છતાં માર્ક શૂન્ય. Tap કરતાં પહેલાં ભૂલ પકડો.
Show the answer
Student એ એવા WHY નો જવાબ આપ્યો જે કોઈએ પૂછ્યો જ નહોતો. "કેવી રીતે" રીત માગે છે (ખર્ચ કાપ્યો, automation કર્યું, ફરી ભાવતાલ કર્યો), હેતુ નહીં.
સવાલના શબ્દો કરાર છે: કોણ → વ્યક્તિ, ક્યારે → સમય, શા માટે → કારણ, કેવી રીતે → રીત. Marks કરાર પાળવા બદલ મળે છે, અને આ એક જ ટેવ, જવાબનો પ્રકાર સવાલના શબ્દ સાથે મેળવવો, કોઈ પણ speed-technique કરતાં વધુ marks બચાવે છે.
Theory
Comprehension વધારતી ટેવો
4 ટેવો, બધી વાંચતી વખતે ચાલુ રાખવાની:
- જૂનું જ્ઞાન જગાડો: "આ વિશે હું પહેલેથી શું જાણું છું?" ની 10 સેકન્ડ મગજને તૈયાર કરે છે
- Text ની ઊલટતપાસ કરો: "આ અહીં કેમ છે? આમાંથી શું નીકળે છે?"
- દરેક ફકરાનો મુખ્ય વિચાર શોધો: મોટે ભાગે એક જ વાક્ય એને ઊંચકે છે
- જોડતા શબ્દો પકડો: "however" વળાંક બતાવે, "therefore" નિષ્કર્ષ, "for instance" ઉદાહરણ: આ text નાં road signs છે
Quiz
Passage ના બદલે યાદદાસ્તથી જવાબ લખવાની જાણીતી ભૂલ કઈ ટેવ સીધી અટકાવે?
- પહેલાં શીર્ષક વાંચવું
- લખતાં પહેલાં દરેક સવાલ માટે જે-તે લીટીઓમાં પાછા જવું
- દરેક વાક્ય નીચે લીટી દોરવી
- Passage 3 વાર વાંચવું
Show the answer
લખતાં પહેલાં દરેક સવાલ માટે જે-તે લીટીઓમાં પાછા જવું
ભૂલ ત્યારે થાય છે જ્યારે ચકાસણીની જગ્યા આત્મવિશ્વાસ લઈ લે છે: તમને એવું કંઈક "યાદ આવે" છે જે passage એ કહ્યું જ નથી, ઘણી વાર topic ના તમારા પોતાના જ્ઞાનમાંથી. ઉપાય યાંત્રિક છે: દરેક જવાબ માટે ટેકો આપતી લીટીઓ શોધો. આંગળી મૂકીને બતાવી ન શકો, તો તમે passage નો જવાબ નથી આપી રહ્યા.
Formula
Desk પર ચોંટાડવા જેવા નિયમો
જવાબ passage માંથી, પોતાના શબ્દોમાં, marks સૂચવે એટલી લંબાઈમાં. સવાલનો શબ્દ પાળો. આખાં વાક્યો ક્યારેય ન ઉતારો (examiners એને સમજણનો અભાવ ગણે છે), અને એક અઘરો સવાલ 3 સહેલા સવાલોનો સમય ન ખાઈ જાય: mark કરો, આગળ વધો, પાછા આવો.
Watch out
જ્ઞાનની જાળ
સૌથી જોખમી passages એ છે જેના topic તમે સારી રીતે જાણો છો, કારણ કે તમે text ના બદલે તમારા જ્ઞાનમાંથી જવાબ આપવા લાગો છો, અને comprehension ના સવાલો આ passage ને વફાદારી પર માર્ક આપે છે, ભલે એ વાસ્તવિકતાથી જુદું પડતું હોય. દરેક passage ને એની 10 મિનિટ પૂરતો સત્યનો એકમાત્ર સ્રોત ગણો.
Summary
Key takeaways
- Comprehension = સમજવું, અર્થ કાઢવો અને મૂલવવું, શબ્દ-ઓળખથી આગળ.
- સવાલોનાં 4 કુટુંબ: literal, inferential, vocabulary-in-context, critical.
- રીત: preview, વાંચો અને mark કરો, સવાલો વાંચો, text માં પાછા જાઓ, પોતાના શબ્દોમાં જવાબ.
- સવાલનો શબ્દ પાળો અને જવાબ ફક્ત passage માંથી જ આપો.
- યાદ રાખવાની યુક્તિ: 10 મિનિટ પૂરતું passage એ જ એકમાત્ર સત્ય.