Theory
Address ને postman ની જેમ વાંચો
Chirag નો ભત્રીજો દુકાને phone કરે છે: "School માં ma'am કહે છે કે address bar માં U-R-L type કરો. એમાં URL કયું છે? ખાલી www dot વાળો ભાગ?"
તમે billing PC ના browser પર નજર નાખો છો:
https://www.irctc.co.in/booking/train-list
આ line ના દરેક ટુકડાનું એક નામ છે અને એક કામ. એને postman લિફાફો વાંચે એમ વાંચતાં શીખી લો, પછી browser વાળા સવાલ free marks છે.
Theory
Pages નું postal address
એક parcel ને જોઈએ: મોકલવાની રીત (speed post), building (ઘરનું સરનામું), અને exact flat number. Web page ને પણ એ જ 3 વસ્તુ જોઈએ: protocol (page કેવી રીતે લાવવું), domain (કઈ site), path (site ની અંદર કયું page). આખી line ભેગી કરો, રીત + building + flat, એ જ છે URL: web પર એક page નું આખું postal address.
Theory
Example ની ચીર-ફાડ
https:// www.irctc.co.in /booking/train-list
- https: protocol, page લાવવાના rules; S એટલે secure (encrypted), જે padlock તરીકે દેખાય છે.
- www.irctc.co.in: domain, site નું registered નામ. જમણેથી ડાબે વાંચો:
.inદેશ (India),.cocommercial,irctcસંસ્થા,wwwweb નો જૂનો prefix. - /booking/train-list: path, site ની અંદર કયું page.
URL = આ બધું ભેગું. Domain એ URL નો એક ભાગ છે, એનો synonym નહીં.
Theory
Page ની આસપાસનું cockpit
- Address bar: એ પટ્ટી જ્યાં URL type થાય છે. Modern browsers માં એ જ search box પણ છે: શબ્દો type કરો તો Google, URL type કરો તો સીધા site પર.
- Links (hyperlinks): clickable text કે images જે બીજા URL પર લઈ જાય છે. World Wide Web નું "web" આ links જ છે, pages એનાથી જ ગૂંથાય છે.
- Navigation buttons: Back (પાછલું page), Forward (back ને undo), Refresh/Reload (page ફરી લાવો), Home (તમારું નક્કી કરેલું શરૂઆતનું page).
Quiz
https://www.irctc.co.in/booking/train-list માં domain કયો ભાગ છે?
- www.irctc.co.in
- https
- /booking/train-list
- આખી line
Show the answer
www.irctc.co.in
Domain એ site ના નામવાળો ભાગ છે: www.irctc.co.in. https એ protocol છે, /booking/train-list એ path છે, અને આખી line એ URL છે. "આ URL માં domain underline કરો" એક-mark નો માનીતો exam સવાલ છે, અને option D (બધાને domain કહી દેવું) એનો માનીતો trap.
Think first
Padlock વાળો સવાલ
તમારી bank ની site https અને padlock બતાવે છે; કોઈ random blog સાદું http. Practical ફરક શું છે, અને password તમે કઈ site પર type કરશો?
Show the answer
https encrypt કરે છે: તમારી અને site વચ્ચેનો traffic કોઈ વચ્ચે વાંચે તો એને scrambled data દેખાય. સાદું http વાંચી શકાય એવું travel કરે છે. Passwords, OTP અને card numbers ફક્ત https pages પર, એટલે જ દરેક bank, UPI app અને exam portal https વાપરે છે, અને browsers હવે http forms પર જોરથી warning આપે છે. એક letter, આખો answer.
Watch out
Marks ક્યાં કપાય છે
URL અને domain ને synonyms લખવા: domain એ URL નો ભાગ છે. URL નું ખોટું full form: એ Uniform Resource Locator છે. અને એક ઝીણી વાત: address bar એ browser નો ભાગ છે, web page નો નહીં; label વાળા સવાલોમાં browser નું chrome (bars, buttons) અને એમાં દેખાતું page અલગ અલગ રાખવાનાં હોય છે.
Theory
આ vocabulary નથી, skill છે
URL વાંચતાં આવડવું તમારું રક્ષણ કરે છે: sbi-secure-login.xyz.com એ SBI નું domain NATHI (જમણેથી ડાબે વાંચો: site ખરેખર xyz.com છે). Phishing એ students પર જ ચાલે છે જે address ની ચીર-ફાડ નથી કરી શકતા. હવે તમે કરી શકો છો. આગળનો lesson subject નો છેલ્લો છે: browser ની યાદશક્તિ, tabs, bookmarks અને history.
Summary
Key takeaways
- URL = page નું આખું address: protocol + domain + path.
- https = secure protocol (padlock, encrypted); S જ passwords બચાવે છે.
- Domain = site નું નામ, જમણેથી ડાબે વાંચો (.in દેશ, .co commercial, irctc સંસ્થા).
- Address bar URL પણ લે છે, search પણ; links pages ને web માં ગૂંથે છે.
- Navigation: back, forward, refresh, home.
- Memory hook: રીત, building, flat, pages નું postal address.