Theory
cash નું સતત વહેણ
Meera ની kirana store દર કલાકે ડઝન cash ની હલચલ જુએ છે. એ customers પાસેથી cash મેળવે છે, wholesalers ને bills ચૂકવે છે, અને પોતાના bank account માં પૈસા જમા કરે છે. જો એ આમાંથી દરેક એકને પોતાના મુખ્ય journal માં non-cash credit sales સાથે record કરે, તો એનું journal ઝડપથી વાંચવામાં અશક્ય થઈ જશે. શું માત્ર cash ની હલચલને અલગ કરવાની કોઈ રીત છે જેથી બરાબર જોઈ શકાય કે drawer માં અત્યારે કેટલા પૈસા છે?
Theory
વિશેષ filters નું ઉદાહરણ
journal ને એક master inbox જેમ વિચારો જ્યાં દરેક ટપાલ આવે છે. cash book એક વિશેષ folder છે જે જાતે માત્ર પૈસાવાળા envelopes કાઢી લે છે. આ folder વાપરીને, તમારે તમારી અત્યારની ખર્ચ કરવાની તાકાત જાણવા આખા master inbox માં શોધવું પડતું નથી.
Theory
Cash Book શું છે?
તમારા university exams માં, Cash Book ને entry ની એક primary પુસ્તક તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરાય છે જે બધા cash અને bank transactions record કરે છે. એ એક બેવડો હેતુ પૂરો કરે છે: એ એક journal છે (કારણ કે એ પહેલી જગ્યા છે જ્યાં transactions record થાય છે) અને એક ledger છે (કારણ કે એ એક ઔપચારિક Cash Account નું કામ કરે છે). એક લોકપ્રિય format છે Double Column Cash Book, જેમાં debit (receipts) અને credit (payments) બંને sides પર cash અને bank amounts માટે અલગ columns હોય છે.
At a glance
એક double column cash book નું layout.
| Debit Side (Receipts) | Credit Side (Payments) |
|---|---|
| Date | Date |
| Particulars | Particulars |
| L.F. | L.F. |
| Cash (Rs.) | Cash (Rs.) |
| Bank (Rs.) | Bank (Rs.) |
Theory
Worked ઉદાહરણ: એક રોજની receipt record કરવી
Meera ને 10 April ના એક customer, Ramesh, પાસેથી 4,000 રૂપિયાનો એક cheque મળે છે, જેને એ તરત bank માં જમા કરી દે છે. જોઈએ એને કેવી રીતે record કરીએ.
Follow along
bank deposit record કરવી
- Step 1: side પસંદ કરો કારણ કે આ એક receipt છે, આપણે એને Debit side પર record કરીએ છીએ.
- Step 2: date નાખો Date column માં 2026, April 10 લખો.
- Step 3: Particulars funds ના સ્રોતને ઓળખવા 'To Ramesh A/c' લખો.
- Step 4: Amount Bank column માં 4,000 નાખો, કારણ કે પૈસા સીધા એના bank account માં જઈ રહ્યા છે.
Quiz
જો Meera પોતાનું 2,000 રૂપિયાનું shop rent cash માં ચૂકવે, તો cash book ના કયા column અને side પર આ entry જવી જોઈએ?
- Debit side, Cash column
- Credit side, Cash column
- Credit side, Bank column
Show the answer
Credit side, Cash column
કારણ કે rent ચૂકવવું એક cash outflow છે, એને credit (payment) side પર record કરવું પડે. કારણ કે payment physical cash માં થયું, એને Cash column માં record કરાય છે.
Think first
Mental Check: Contra Entries
જો Meera દુકાનના ઉપયોગ માટે પોતાના bank account માંથી 500 રૂપિયા cash કાઢે, તો આ cash book ના columns ને કેવી રીતે અસર કરશે? tap કરતાં પહેલાં balance ફેરફાર વિચારો.
Show the answer
આ એક contra entry છે. તમે એને Debit side (Cash column +500) પર અને સાથે Credit side (Bank column -500) પર record કરો છો. એ બદલે છે કે પૈસા ક્યાં રહે છે પણ કુલ liquid assets બરાબર રાખે છે.
Watch out
Exam નો જાળ: 'Credit Sale' વાળી ભૂલ
cash book માં credit transactions ક્યારેય record ન કરો! ભલે એક sale ના પછી ચૂકવાવાની પૂરી શક્યતા હોય, cash book સખ્તાઈથી એ પૈસા માટે છે જે ખરેખર હાથ બદલી ચૂક્યા છે. Credit sales Sales Book કે General Journal માં જાય છે, Cash Book માં નહીં.
Theory
ખરી-દુનિયાના accounting સાથે જોડાણ
computerized accounting systems માં, cash book ખરેખર એક real-time dashboard છે. તમારા પછીના semesters માં, જ્યારે તમે financial software બનાવશો, આ structure એક database view સાથે map થાય છે જે એ બધા transactions ને ભેગા કરે છે જ્યાં transaction_type CASH કે BANK છે, જેથી હાલનું account balance તરત આપી શકે.
Summary
Key takeaways
- Cash book cash અને bank transactions માટે book of original entry અને એક ledger બંને છે.
- એ cash અને bank બંને figures માટે સમર્પિત columns વાળું એક double-column format વાપરે છે.
- Receipts debit side પર record થાય છે: payments credit side પર record થાય છે.
- Contra entries બંને sides પર record થાય છે જ્યારે પૈસા cash અને bank વચ્ચે હલે છે.
- યાદ રાખવાનો hook: Cash ડાબી બાજુ (debit) અંદર આવે છે, અને cash જમણી બાજુ (credit) બહાર જાય છે.