Theory
એક જ કિનારાની બે તસવીરો
પ્રભાસ પાટણની બે તસવીરો પાસે પાસે મૂકો: એક 1026ની કલ્પેલી, મંદિરના ઘંટ, યાત્રિકોની ભીડ, ક્ષિતિજે યુદ્ધ; અને એક તમારી પોતાની મુલાકાતની, 1951નો પથ્થર, એ જ અરબી સમુદ્ર.
તુલનાત્મક અભ્યાસનો પ્રશ્ન તમને બરાબર આ જોડી આપે છે અને પૂછે છે: શું બદલાયું, શું ટક્યું, અને એ ભેદનો અર્થ શું?
Students આ પ્રશ્નથી ડરે છે કારણ કે એ ખુલ્લો લાગે છે. એ નથી. તુલના એક પ્રયુક્તિ છે, અને આ પાઠ તમને એ પ્રયુક્તિ આપે છે.
Theory
ત્રાજવાને બે પલ્લાં અને એક દાંડી જોઈએ
તુલના એ તોળવાનું ત્રાજવું છે: બે પલ્લાં (તુલના કરાતી બે વસ્તુ) અને એક દાંડી (જે ધરી પર તમે તોળો છો). 'નવલકથાની સંસ્કૃતિની આજ સાથે તુલના કરો' ત્યારે નિષ્ફળ જાય છે જ્યારે students પલ્લાંમાં બધું ઠાલવે છે અને દાંડી ભૂલી જાય છે. પહેલાં ધરીઓ પસંદ કરો, મંદિરની ભૂમિકા, કળા, શૌર્ય, અસ્મિતા, અને એક વખતે એક ધરી તોળો. ચાર નાનાં તોલન એક વિરાટ ઢગલા કરતાં સારાં.
Theory
આ વિષય જે બે તુલના પૂછી શકે
પરીક્ષા ઘડનારા આ વિષયને બે રીતે મૂકે છે; બંનેની તૈયારી કરો:
- નવલકથા સામે ઇતિહાસ: મુનશીનું ચિત્રણ નોંધાયેલા ભૂતકાળ સામે કેવું છે? એ સાચી ઘટનાઓ (1026, ભીમદેવ, મહમૂદ) પર ઊભા છે પણ અંતરંગ જીવન કલ્પે છે, ચૌલા, સંવાદો, અર્થો. તુલના દેખાડે છે કે કથાસાહિત્ય શું ઉમેરે છે: લાગણી, એકતા, હેતુ.
- ત્યારે સામે અત્યારે: નવલકથાનાં સાંસ્કૃતિક તત્ત્વો આજના ગુજરાત સામે કેવાં છે? અમુક તત્ત્વો રૂપાંતરિત થયાં (દરબાર સરકાર બન્યા, કળાનું મંદિરનું આશ્રય સંસ્થાઓ અને ઉત્સવો બન્યાં), અમુક ટક્યાં (યાત્રા, ભક્તિ, અસ્મિતાનું ગૌરવ), અને એક તો literally બંને ચોકઠાં જોડે છે: મંદિર પોતે, 1951માં ફરી બંધાયેલું.
At a glance
તૈયાર દાંડી-અને-પલ્લાંની ગોઠવણ; તમે વાપરો એ દરેક હરોળમાં નિયત આવૃત્તિમાંથી લખાણનો પુરાવો ઉમેરો.
| ધરી | નવલકથાના ગુજરાતમાં | આજના ચોકઠામાં |
|---|---|---|
| મંદિરની ભૂમિકા | પૂજા, કળા, સંપત્તિ અને સમાજનું કેન્દ્ર | જીવંત તીર્થ અને વારસાનું પ્રતીક; સમાજનાં કેન્દ્રો અનેક થયાં |
| કળા અને આશ્રય | દેવને અર્પણ થતાં સંગીત અને નૃત્ય, મંદિરે ટેકવેલાં | સંસ્થાઓ, મંચો અને ઉત્સવો કળાઓ વહન કરે છે |
| શૌર્ય અને રક્ષણ | યોદ્ધાઓની આબરૂની સંહિતા; તીર્થે બલિદાન | રક્ષણ રાજ્યની ફરજ છે; સંહિતા સ્મરણ તરીકે ટકે છે |
| અસ્મિતા | જિવાયેલી, નામ વગરની, જીવ આપીને બચાવાયેલી | મુનશીએ નામ આપ્યું, ભણાવાય છે, અને સંસ્કૃતિ તથા ગૌરવમાં વ્યક્ત થાય છે |
Follow along
તુલનાત્મક જવાબ લખવો
- જોડી નક્કી કરો એક લીટીમાં કહો કે તમે શેની તુલના કરો છો: નવલકથા સામે ઇતિહાસ, કે નવલકથાનું ગુજરાત સામે આજનું.
- 3 કે 4 ધરી પસંદ કરો આમાંથી પસંદ કરો: મંદિરની ભૂમિકા, કળા, શૌર્ય, સમૃદ્ધિ, અસ્મિતા. એમને સ્પષ્ટ નામ આપો.
- એક વખતે એક ધરી તોળો દરેક માટે: બંને બાજુ પર એક એક વાક્ય, પછી ચુકાદાનું એક વાક્ય (બદલાયું, ટક્યું, રૂપાંતરિત થયું).
- દરેક ધરીએ એક વાર લખાણ ટાંકો નિયત આવૃત્તિનો ચોક્કસ પ્રસંગ કે વિગત દરેક તોલનને આધાર આપે છે.
- અર્થ પર પૂરું કરો તુલના શું સાબિત કરે છે એનાથી પૂરું કરો, સામાન્ય રીતે: સ્વરૂપો બદલાયાં, અસ્મિતા ટકી, અને 1951 એનો જીવંત પુરાવો છે.
Quiz
તુલનાત્મક જવાબની સૌથી મજબૂત શરૂઆતની લીટી કઈ છે?
- સંસ્કૃતિ ખૂબ મહત્ત્વની છે અને નવલકથા એ સુંદર રીતે દેખાડે છે
- આ જવાબ નવલકથાના મંદિરકેન્દ્રી કળાના ચિત્રણની આજના ગુજરાતમાં એના સ્થાન સાથે તુલના કરે છે, પછી શૌર્યની, પછી અસ્મિતાની
- મુનશી 1887માં જન્મેલા મહાન લેખક હતા જેમણે ઘણી નવલકથાઓ લખી
- નવલકથામાં ભીમદેવ અને ચૌલા જેવાં ઘણાં પાત્રો છે
Show the answer
આ જવાબ નવલકથાના મંદિરકેન્દ્રી કળાના ચિત્રણની આજના ગુજરાતમાં એના સ્થાન સાથે તુલના કરે છે, પછી શૌર્યની, પછી અસ્મિતાની
મજબૂત શરૂઆત જોડી અને ધરીઓને નામ આપે છે: એ માળખાનું વચન આપે છે અને પછી જવાબ વચન પાળે છે. સામાન્ય વખાણ તોળી શકાય એવું કશું કહેતાં નથી. લેખકનું જીવનચરિત્ર અને પાત્રોની યાદી સાચાં છે પણ જુદા પ્રશ્નોના જવાબ છે. પરીક્ષકો એ જવાબને ફળ આપે છે જે તોળવાનું શરૂ કરે એ પહેલાં પોતાની દાંડી દેખાડે.
Think first
1000 વર્ષમાં શું ટક્યું?
Tap કરતાં પહેલાં તુલના જાતે ચલાવો: નવલકથાના ગુજરાત અને તમારા ગુજરાત વચ્ચે, એક રૂપાંતરિત થયેલું અને એક ટકેલું સાંસ્કૃતિક તત્ત્વ નામ આપો.
Show the answer
રૂપાંતરિત: કળાનું આશ્રય, જે એક વખતે મંદિરનું જ કાર્ય હતું, હવે સંસ્થાઓ, અકાદમીઓ અને ઉત્સવો વહન કરે છે; સ્વરૂપ બદલાયું, પ્રેરણા નહીં. ટકેલું: યાત્રા અને ભક્તિ, લોકો આજે પણ સોમનાથ ચાલીને જાય છે જેમ નવલકથાની શરૂઆતની દુનિયામાં જતા, અને 1951નું ફરી બંધાયેલું તીર્થ એમને આવકારે છે. જો સુંદર સમાપન લીટી જોઈતી હોય: ઇમારતો પડતી રહી, લોકો જે કારણે બાંધતા એ ક્યારેય ન પડ્યું.
Watch out
ઢગલો અને ઉપદેશ
બે ફાંદા આ જવાબને ડુબાડે છે. ઢગલો: ધરી અને ચુકાદા વગર બંને દુનિયા વિશે બધું યાદી કરવું, અને તુલના કરવાનું કામ પરીક્ષક પર છોડી દેવું. ઉપદેશ: લખાણ છોડીને સામાન્ય રીતે સંસ્કૃતિનાં વખાણ કરવાં. નવલકથા સાથે બંધાયેલા રહો: 'ત્યારે' વિશેનો દરેક દાવો મુનશી ખરેખર જે રજૂ કરે છે એ સુધી પહોંચવો જોઈએ, અને 'અત્યારે' વિશેનો દરેક દાવો એવો હોવો જોઈએ જેને તમે ભાષણ નહીં, એક લીટીમાં બચાવી શકો.
Summary
Key takeaways
- તુલનાત્મક અભ્યાસ = બે પલ્લાં (દુનિયાઓ) અને એક દાંડી (સ્પષ્ટ ધરીઓ); પહેલાં ધરીઓ પસંદ કરો.
- બે સંભવિત જોડી: નવલકથા સામે ઇતિહાસ, અને નવલકથાનું ગુજરાત સામે આજનું.
- તૈયાર ધરીઓ: મંદિરની ભૂમિકા, કળા અને આશ્રય, શૌર્ય, સમૃદ્ધિ, અસ્મિતા.
- પદ્ધતિ: એક વખતે એક ધરી તોળો, દરેક ધરીએ એક વાર નિયત લખાણ ટાંકો, અર્થ પર પૂરું કરો.
- 1951નું પુનર્નિર્માણ એ પુલ જેવી હકીકત છે જે નવલકથાની દુનિયાને તમારી સાથે જોડે છે.
- Memory hook: સ્વરૂપો બદલાય છે, અસ્મિતા ટકે છે, અને આજે ઊભેલું સોમનાથ એનો પુરાવો છે.