Theory
Electronic કેમ થવું?
દુકાનદાર તો પહેલેથી વસ્તુઓ વેચે જ છે. તો online જવાની જરૂર જ શી? કારણ કે e-commerce ફક્ત નવો રસ્તો નથી; એ એવા નક્કર હેતુઓ માટે અપનાવાય છે જે ભૌતિક દુકાન માંડ માંડ સિદ્ધ કરી શકે. આ ધ્યેયો સમજવાથી ખબર પડે છે કે આજે લગભગ દરેક વ્યવસાયની કોઈક ને કોઈક online હાજરી કેમ છે.
આ ટૂંકો પાઠ e-commerce ના મુખ્ય હેતુઓ ગોઠવી આપે છે, એટલે કે વધુ પહોંચ, ચોવીસે કલાક વેપાર, ઓછો ખર્ચ અને વધુ સગવડ, જેથી તમને દેખાય કે online store ખરેખર શું સિદ્ધ કરવા મથે છે. આ જ હેતુઓ કોઈ પણ e-commerce system ની રચના અને એની અગ્રતાઓ પણ ઘડે છે.
At a glance
| હેતુ | એનો અર્થ શું |
|---|---|
| વધુ પહોંચ | ફક્ત નજીકના આવતા-જતા ગ્રાહકોને નહીં, પણ આખા જગતના બજારને વેચવું |
| ચોવીસે કલાક વેપાર | દુકાન હંમેશા ખુલ્લી, બંધ થવાનો સમય જ નહીં |
| ઓછો ખર્ચ | ભૌતિક દુકાન નહીં, ઓછો સ્ટાફ, અને કામ આપોઆપ થાય |
| સગવડ | ગ્રાહકો ગમે ત્યારે, ગમે ત્યાંથી, ગમે તે ઉપકરણ પરથી ખરીદે |
| ઝડપ અને સેવા | વ્યવહાર ઝડપી, અને ગ્રાહકસેવા વ્યક્તિગત |
Theory
પહોંચ, સમય, ખર્ચ, સગવડ
ચાર હેતુ ખાસ ઊપસી આવે છે. વધુ પહોંચ: online store ગમે ત્યાંના ગ્રાહકોને વેચી શકે છે, અને એથી ભૌતિક દુકાનની ભૌગોલિક મર્યાદા તૂટે છે; નાનો વેચનાર પણ રાષ્ટ્રીય કે વૈશ્વિક બજાર સુધી પહોંચી શકે. ચોવીસે કલાક વેપાર: દુકાન કદી બંધ થતી નથી, એટલે સ્ટાફ હાજર ન હોય તો પણ ગમે તે કલાકે વેચાણ થઈ શકે.
ઓછો ખર્ચ: ભૌતિક દુકાન વગર, અને orders તથા ચૂકવણી આપોઆપ સંભાળાતાં હોવાથી, ચલાવવાનો ખર્ચ ઘટી શકે છે. સગવડ: ગ્રાહકો ઘરે બેઠાં, ગમે તે ઉપકરણ પરથી, ગમે ત્યારે ખરીદે છે, જે એમને ખેંચે છે અને ટકાવી પણ રાખે છે. આ બધું સાથે મળીને વ્યવસાયને ઓછા ખર્ચે, વધુ દૂર સુધી, વધુ કામ કરવા દે છે, અને electronic થવાનું પાયાનું વચન એ જ છે.
Quiz
આમાંથી કયો e-commerce નો મુખ્ય હેતુ છે જેને ફક્ત ભૌતિક દુકાન સહેલાઈથી પહોંચી શકતી નથી?
- ફક્ત મર્યાદિત સ્થાનિક કલાકોમાં જ ખુલ્લા રહેવું
- વધુ મોટા (વૈશ્વિક પણ) બજાર સુધી પહોંચવું અને ઓછા ખર્ચે ચોવીસે કલાક વેપાર કરવો
- ગ્રાહકોએ જાતે રૂબરૂ આવવું જ પડે એવું રાખવું
- વેચાણને એક જ ગામ પૂરતું મર્યાદિત રાખવું
Show the answer
વધુ મોટા (વૈશ્વિક પણ) બજાર સુધી પહોંચવું અને ઓછા ખર્ચે ચોવીસે કલાક વેપાર કરવો
E-commerce નો મુખ્ય હેતુ છે વધુ મોટા, વૈશ્વિક પણ, બજાર સુધી પહોંચવું અને ચોવીસે કલાક વેપાર કરવો, અને ભૌતિક દુકાન ન હોવાથી તથા કામ આપોઆપ થતું હોવાથી ઘણી વાર ઓછા ખર્ચે. સ્થાન અને ખૂલવાના કલાકોથી બંધાયેલી ફક્ત ભૌતિક દુકાન આ સહેલાઈથી કરી શકતી નથી. વિકલ્પ A, C અને D પરંપરાગત ભૌતિક દુકાનની મર્યાદાઓ વર્ણવે છે (મર્યાદિત કલાકો, રૂબરૂ આવવું, એક જ વિસ્તાર), અને એ જ અડચણો પાર કરવાનો e-commerce નો હેતુ છે. Electronic થવાનો મુદ્દો જ એ છે કે ભૌતિક દુકાન કરતાં વધુ દૂર સુધી, વધુ લાંબા સમય સુધી અને વધુ સસ્તો વેપાર થાય.
Think first
શું આ હેતુઓ કોઈ સોદા વગર જ મળી જાય છે?
E-commerce પહોંચ, ચોવીસે કલાક વેપાર અને ઓછા ખર્ચનું વચન આપે છે. આ હેતુઓ પાછળ પડવાથી કયા પડકારો આવે છે? વિચારીને પછી tap કરો.
Show the answer
ના, આ હેતુઓ સાથે ખરા સોદા અને નવા પડકારો પણ આવે છે, અને એ જ મોટું કારણ છે કે આ વિષય e-commerce ને CYBER SECURITY સાથે જોડીને ભણાવે છે.
વધુ પહોંચ અને હંમેશા online રહેવું એટલે વ્યવસાય આખા internet સામે ખુલ્લો પડે છે, જેમાં દુનિયાભરના હુમલાખોરો પણ આવી ગયા. એટલે જે store ચોવીસે કલાક વૈશ્વિક વેપાર કરે છે તે ચોવીસે કલાક નિશાન પણ છે, અને એને સતત security, છેતરપિંડી સામે રક્ષણ તથા આ વિષયમાં આવનારાં જોખમો સામે બચાવ જોઈએ.
કામ આપોઆપ થવાથી મળતો ઓછો ખર્ચ ભરોસાપાત્ર ટેક્નોલોજી પર ટકે છે; website કે payment system બંધ પડે ત્યારે વેચાણ સાવ અટકી જાય છે, અને બંધ રહેવું કે કોઈ breach થવું બહુ મોંઘું પડી શકે છે. એટલે તમે ભૌતિક દુકાનના ખર્ચની જગ્યાએ ટેક્નિકલ અને security ની જવાબદારીઓ લો છો.
વૈશ્વિક બજાર સુધી પહોંચવાથી ગૂંચવણ પણ આવે છે: જુદાં ચલણ, કર, કાયદા, ભાષાઓ, પરિવહન અને ગ્રાહકોની જુદી અપેક્ષાઓ, અને સાથે વધુ આકરી હરીફાઈ (ગ્રાહક એક જ click માં તમને આખી દુનિયા સાથે સરખાવી શકે).
ગ્રાહકોને મળતી સગવડ એમની અપેક્ષાઓ પણ ઊંચી કરે છે; એ ઝડપી sites, સહેલું checkout, જલદી ડિલિવરી અને તરત મળતો support માગે છે. અને ગ્રાહકોની અંગત તથા ચૂકવણીની વિગતો online સંભાળવાથી privacy તથા ભરોસાની એવી જવાબદારીઓ ઊભી થાય છે જે ફક્ત રોકડથી ચાલતી નાની દુકાનને કદી નહોતી.
એટલે e-commerce ખરેખર પહોંચ, હંમેશા ઉપલબ્ધ રહેવું અને ખર્ચની બચત આપે છે જ, પણ એ જૂની ચિંતાઓની જગ્યાએ નવી ચિંતાઓનો સમૂહ મૂકે છે: security, ભરોસાપાત્રતા, હરીફાઈ, પરિવહન અને data ની જવાબદારી. આ સોદા ઓળખવાથી જ સમજાય છે કે online store સારી રીતે બનાવવો એટલે એને સલામત રીતે બનાવવો, અને એ જ સૂત્ર બાકીના આખા વિષયમાં ચાલે છે. હેતુઓ ઉત્તમ છે, પણ એમને સલામત રીતે સિદ્ધ કરવા security અને ભરોસાપાત્રતા જોઈએ જ.
Summary
Key takeaways
- ભૌતિક દુકાન માંડ માંડ પહોંચી શકે એવા નક્કર હેતુઓ સિદ્ધ કરવા વ્યવસાયો e-commerce અપનાવે છે.
- વધુ પહોંચ: ફક્ત સ્થાનિક ગ્રાહકોને નહીં, પણ વૈશ્વિક બજારને વેચવું.
- ચોવીસે કલાક વેપાર: દુકાન હંમેશા ખુલ્લી, બંધ થવાનો સમય જ નહીં.
- ઓછો ખર્ચ: ભૌતિક દુકાન નહીં, ઓછો સ્ટાફ, અને orders તથા ચૂકવણી આપોઆપ.
- સગવડ: ગ્રાહકો ગમે ત્યારે, ગમે ત્યાંથી, ગમે તે ઉપકરણ પરથી ખરીદે, અને સાથે વ્યવહાર ઝડપી તથા સેવા વધુ સારી.
- આ હેતુઓ સાથે સોદા પણ આવે છે (જોખમો સામે સતત ખુલ્લા રહેવું, ટેક્નોલોજી પર આધાર, હરીફાઈ), અને એટલે જ security મહત્ત્વની છે.
- યાદ રાખવાની કડી: e-commerce નો હેતુ છે પહોંચ, ચોવીસે કલાક વેપાર, ઓછો ખર્ચ અને સગવડ.